Loài Ngưòi với Nhà Nưóc

(Mankind versus The State)

Robert Klassen

 

Cứ Tưởng tượng đây là một cuốn phim. Chúng ta nhìn thấy một con đường rừng trong buổi mờ sáng. Một con thú chạy qua, chúng ta không thể nhận ra nó là con gì. Rồi một ngưòi sơn mình trần truồng xuất hiện, Hắn cầm một ống thổi tên. Rồi một gã nữa xuất hiện có mang cung tên. Tất cả sáu ngưòi sơn mình lặng lẽ lách theo lối mòn. Họ đang săn con thú đó chăng?

 

Màn ảnh đổi qua một con đường rừng khác,  ở dưới sáu ngưòi trần truồng đang chạy, la ó, cưòi vang. Họ cũng mang vũ khí, nhưng không có sơn mình. Trong đó có hai ngưòi khiêng một cây lao có cột xác một con thú.

 

Bớt ngờ một gã có xâm mình nhảy ra lối mòn, nhắm cái ống thổi tên và bắn một mũi tên tẩm độc vào lưng của một ngưòi không có sơn mình. Ngưòi đó ngã lăn xuống đất và tất cả những ngưòi kia ù té chạy.

 

Bây giờ là cảnh đêm tối. Chúng ta thấy đàn ông đang nhảy múa chung quanh đống lửa mừng chiến thắng. Hậu cảnh mờ là những cây lao và chòi đất, tuy nhiên chúng ta cũng nhìn thấy những ngưòi đàn bà và trẻ con tụm lại ở đó, tung hô đám đàn ông của họ. Chúng ta quay qua một ngôi làng khác, nơi đây đàn ông cũng đang nhảy muá chung quanh đống lửa, quát tháo giận dữ. Còn Đàn bà và trẻ con đang than khóc. Bạn nghĩ xem điều gì sẽ xảy ra kế tiếp?

 

Xin lưu ý mỗi nhân vật trong câu chuyện này ở dưới tuổi 35; đa số thuộc tuổi thanh niên. Để làm bằng chứng sự thật cho cảnh tượng này, Tôi sẽ có thể dẫn chứng mời bạn đọc Homer[1], rồi đi tìm kiếm ở bất cứ mục truy tìm nào trên mạng về văn hoá bán khai.

 

Loài ngưòi có cái căn gốc trong hình thái tổ chức xã hội loại này. Những nhóm khoảng một tá cho đến bốn tá ngưòi sống chung trong những trại tạm bợ và kiếm ăn bằng bất cứ thứ cây cỏ thú vật nào tự nhiên sẵn có trong khu vực để sinh sống. Khi nguồn lương thực khô cạn, họ lại di chuyển đền nơi khác. Dùng sức mạnh để lấy lương thực và nắm sự kiểm soát những khu vực có thực phẩm đã từng, và vẫn còn đang là phương cách của những bộ lạc tụ tập săn bắn hôm nay. Chẳng bớt đi tí nào hết. Cá nhân tôi tin rằng dùng bạo lực để đạt được điều mình muốn là nhiên tính của loài ngưòi và, có thể, được ăn sâu vào thần kinh hệ của chúng ta. Tuy nhiên ngày nay, cái chiều hưóng tự nhiên này có lẽ đang đưa loài ngưòi đến sự tự diệt chủng, chính là do cơ chế nhà nưóc chính trị hiên đại.

 

Cội nguồn của cơ chế nhà nưóc chính trị nằm ẩn trong phần lịch sử xa xôi không được ghi nhận.  Có rất nhiều giả thuyết, nhưng một giả thuyết xem ra có lý đối với tôi là nó được khởi đầu vào thời kỳ sơ khai của nền cách mạng nông nghiệp. Khi nguồn cung cấo thực phẩm được ổn định và người ta không cần di chuyển chỗ ở lòng vòng nhiều nữa. Điều này có thể chứng minh với những khám phá khảo cổ tại Susa, Jericho, và Troy[2], đây có thể là những thành phố kiểu nhà nuớc đầu tiên trong lịch sử nhân loại.  Trong tác phẩm của Homer, chúng ta tìm được những nhà nước thành phố vươn lên giành quyền khống chế khu vực, mặc dù có vẻ không khác mô hình tổ chức các nhóm tụ tập săn bắn là mấy, vẫn lập lại khuôn mẫu cung cách hành xử xã hội cổ điển của con người. Trước khi chúng ta đến giai đoạn cuộc chiến Marathon[3] năm 490 trước công nguyên, Cơ chế nhà nưóc chính trị là một định chế của con ngưòi đặt ra và sự độc quyền dùng bạo lực của nó được thiết lập thành truyền thống cho tất cả thời sau này.

 

Tôi nghĩ đã đến lúc chúng ta cần xét nghiệm tính giá trị hợp lý  của cơ chế nhà nước chính trị như là một  quan niệm kiểu mẫu  cho tổ chức xã hội loài ngưòi. Ngưòi ta có thể lập luận rằng Nhà nưóc là hợp lý vì là một tiền lệ lịch sử, vì là chưa hề có một mô thức thay thế nào hữu hiệu. Ngưòi ta cũng có thể lập luận rằng sự độc quyền hóa bạo lực do Nhà nưóc là cần thiết để ngăn chặn những hỗn loạn xã hội bạo động, hoặc là một sự quay ngược về thời tụ tập săn bắn, cái thí dụ về hành xử xã hội trong hoạt cảnh mở đầu bài này của tôi. Hoặc là ngưòi ta cũng có thể lập luận rằng chỉ có Nhà nưóc chính trị mới có thể cung ứng an ninh và công lý trong xã hội loài ngưòi.  Tôi cho rằng những lập luận này phiến diện thiếu cứ điểm và sai.

 

Cái  mô thức thế  chấp cho tổ chức loài ngưòi đã trưỏng thành trưóc mắt chúng ta trong hai thế kỷ.  Nó là hình thức tập đoàn buôn bán tư nhân được hình thành để chế tạo và bán những thành phẩm lấy lời mà không dùng bạo lực. Những học giả ủng hộ Cơ chế Nhà nưóc đã nhận ra  tiềm lực đe dọa của mô thức tập đoàn tư nhân đối với  truyền thống Nhà nưóc được ưa chuộng của họ từ thời Karl Marx.  Phần lớn nhờ nơi họ mà mô thức Tập đoàn tư nhân quản lý đã bị Nhà nước độc quyền bạo lực bóp cổ ngay từ ban đầu.

 

Những kẻ bênh vực cho cơ chế Nhà nưóc chính trị, tất cả mọi cách, đều mô tả tập đoàn tư nhân như là cái nguồn của hỗn loạn bạo động xã hội từ cuối thế kỷ thứ 19. Với sự kiện có thể xác minh đưọc thì đây chỉ là nó láo. Cái nguồn thật sự của hỗn loạn bạo động xã hội đã từng luôn luôn, và vẫn là  cái Nhà nước chính trị và sự độc quyền sử dụng bạo lực.

 

Những tập đoàn tư nhân bị bóp cổ đã và đang từng cung cấp an ninh và công lý trong bất kỳ phạm vi gìói hạn nào mà họ được nhà nưóc cho phép ngay từ lúc họ khởi đầu. Mặc dù có nghiên cứu và ngay cả nghĩ đến hệ thống bảo hiểm và hệ thống ngân hàng mà không dính gì đến luật lệ của nhà nước, điều này gần như không thể có được, thì xét cho cùng tiềm năng của những tập đoàn tư nhân này vẫn là có thể được. Bảo hiểm và Ngân hàng có khả năng cung cấp loại an ninh và công lý mà ngưòi ta đòi hỏi nếu như họ được phép làm theo như vậy ( Chẳng hạn như làm cho việc trộm cắp trở thành việc phải trả giá cực kỳ đắt đối với kẻ trộm.)

 

Hiện nay thì nền Văn Minh phương Tây và những định chế xã hội đáng kính của nó đang bị những tiên tri và đám tay sai của Thời Đại Tăm Tối[4] tấn công,  chúng ta lại một lần nữa bị cái lập luận ủng hộ Nhà nưóc mạnh mẽ nhất đe dọa, chiến tranh toàn diện.  Ai có thể  tưởng tượng được những tập đoàn tư nhân ở thế kỷ thứ 21 bảo vệ chúng ta thoát khỏi những tên sát nhân của thế kỷ thứ 10?   Tôi có thể tuởng tượng được.  Nhân viên của những hãng hàng không tư nhân của chúng ta bị Nhà nuóc của chúng ta  tưóc quyền mang vũ khí. Bây giò vẫn bị như vậy. Tôi tin rằng các hãng hàng không tư nhân lẽ ra đã có thể làm việc khá hơn khi không có Nhà nước.  Nhưng thay vì giữ an ninh bằng lực lượng  bảo vệ tư, chúng ta lại dựa vào Nhà nước thuộc thế kỷ 21 của chúng ta bỏ bom một xứ sở thuộc thế kỷ thứ 10  tàn phá thành thời  kỳ Đồ Đá[5].  Tôi tin rằng chẳng ai cho chiến tranh toàn diện là điều mong muốn hoặc cần thiết hết,  trừ Nhà nước.

 

Phản ứng khắp nơi của Nhân loại đối với vụ tấn công ngôi nhà Thương Mại Thế Giới có hai mặt: một số người đã nhảy múa vui mừng chung quanh đống lửa trại và một số người cũng nhảy múa giận dữ  chung quanh đống lửa trại. Những phản ứng này rất bản nhiên đối với loài ngưòi chúng ta, và  cũng bản nhiên  như cái nhìn căm hận mà chúng ta trừng trừng nhìn kẻ thù của chúng ta, bất cứ kẻ thù có thể là ai trong lúc này. Nhà nưóc chính trị lớn mạnh nhờ như phản ứng này. Nhưng nếu chúng ta cứ để cho Nhà nưóc của chúng ta gia tăng tư thế này đến cấp độ  nguyên tử thiêu hủy hàng loạt, thì sự sống còn của loài ngưòi chúng ta sẽ rơi vào  hiểm họa một lần nữa.  Như một vài ngưòi thuộc thế hệ của tôi có lẽ nhớ lại được rằng đó là vấn nạn trong suốt thời kỳ chiến tranh lạnh. Còn bây gìò là cái gì đây?

 

Ai sẽ có thể đưa Kỹ Thuật của Kỹ Nguyên Không Gian vào tay những tên chiến binh thuộc Thời Đại Tăm Tối? Ai trang bị vũ khí cho những người bán khai này? Ai gây hấn khiêu khích họ? Những nhu cầu cấp thiết  ngắn hạn của chính phủ chính trị luôn luôn đánh bại những chủ đích dài hạn của nền văn minh. Tại sao chúng ta lại phải chịu đựng cái vô lý này?

 

Thứ nhất, vì đây là một thói quen. Mô thức nhà nưóc chính trị cho tổ chức xã hội loài ngưòi đã có mặt mãi mãi lâu rồi, trong khi mô thức tập đoàn tư nhân chỉ được nhìn nhận như là một mô thức thay thế trong khoảng 50 năm sau này. Thứ hai,  vì khoa học của loài ngưòi đã thay đổi đủ thứ hết trừ bản chất tự nhiên của  con ngưòi.  Nhờ vào kỹ thuật, điều kiện sống của con ngưòi  trong thế gìới văn minh chưa bao giờ được tốt đẹp như thế này, trong khi chính phủ chính trị cũng chưa từng là hiểm họa  cho  sự sinh tồn của loài ngưòi chúng ta đến độ như thế này. Thứ ba, vì  sự ham muốn dùng bạo lực vói bất cứ lý do nào, đang hấp dẫn chúng ta trong lúc này, nó nằm sâu ngay trong chính mỗi một con ngưòi chúng ta. Chúng ta nhảy múa chung quanh ngọn lửa mà.

 

Bản chất tự nhiên của loài ngưòi có lẽ sẽ thay đổi trong 3 hay 4 triệu năm khi sống trong tình huống khác, nhưng nó  sẽ chẳng thay đổi sớm hơn để cho chúng ta tránh được sự đụng độ giữa  Kỹ  thuật thuộc Kỷ Nguyên Không Gian của chúng ta và Triết lý chính phủ thuộc Thời Đại Tăm Tối rõ ràng đang nằm trưóc mặt.  Chúng ta phải làm cách nào đó tìm ra giải pháp để làm cho những cá nhân và những định chế tổ chức xã hội, an ninh, và công lý của chúng ta thấy  việc sử dụng bạo lực  không thể đem lại lợi lộc, không thể hấp dẫn, và không thể nghĩ đến được nữa. Mô thức  tập đoàn tư nhân quản lý có thể làm đúng như vậy./.    

   

---